Autor: VELUX Polska Sp. z o.o.

Równoważony rozwój, dom pasywny, a także ekologiczne formy pozyskiwania i wykorzystania naturalnych zasobów środowiska to jedne z popularniejszych haseł w dzisiejszym budownictwie.

W Polsce średnie roczne nasłonecznienie obszaru na poziomą powierzchnię odpowiada 120 kg wartości opałowej paliwa umownego (hipotetycznego paliwa - pojęcie jest stosowane do porównywania różnych paliw kopalnych i odnawialnych źródeł energii).
W innym kontekście miary, w naszym kraju średnie nasłonecznienie to około 1600 godzin (ok. 200 dni). W pozostałym okresie należy mieć alternatywne źródło ciepła.

Czy to się opłaca?
Średni koszt ogrzewania kolektorami daje oszczędność w długoterminowym okresie. Opłaty za ogrzewanie są średnio o 1/5 niższe. W przeliczeniu na metry użytkowe powierzchni mieszkalnej da się oszczędzić 5 zł na 1m kw. Inwestycję należy dobrze przemyśleć. Nie zawsze instalacja kolektorów jest opłacalna.
W trzecim kwartale 2008 r. Powiatowy Fundusz Ochrony Środowiska wyznaczył finanse na dofinansowanie zakupu dla indywidualnych inwestorów. Maksymalny zwrot to 30 % wartości kolektora. Najlepszym momentem na decyzję o instalacji kolektorów jest faza projektowa budynku.

Kolektory – wybór i kupno
Wykorzystanie energii słonecznej najlepiej łączyć z dogrzewaniem c.o. W sprzedaży dostępne są kolektory płaskie i próżniowe. Rożnica cen jest nieznaczna. Przy wyborze warto skonsultować się z osobą rozeznaną na rynku systemów solarnych.

Kolektory płaskie- Najpopularniejsze na rynku z powodu niższej ceny. Zysk energii z tego typu kolektorów jest w pełni zależny od temperatury na zewnątrz. Przy temperaturze -10 stopni C na zewnątrz i optymalnym nasłonecznieniu kolektor płaski nie będzie pracował w ogóle.

Kolektory próżniowe (rurowe)- Dotychczas mało popularne. Kompletnie niezależny od zewnętrznej temperatury powietrza. Próżnia wokół absorbera uniemożliwia oddanie ciepła na zewnątrz i w całości transportuje je do instalacji. Efektywność jest proporcjonalna do natężenia nasłonecznienia. Ze względu na walcowaty kształt wychwytuje więcej promieni słonecznych padających pod kątem. Dodatkowa zaletą jest zdolność wykorzystania promieniowania rozproszonego. Przy temperaturze -10 stopni C na zewnątrz i optymalnym nasłonecznieniu kolektor rurowy ładuje do 70 stopni C na zbiornik.

Podsumowując: wydajność kolektora próżniowego (rurowego) w słoneczny letni dzień jest ok. 15 % większa niż kolektora płaskiego.

Ceny kolektorów słonecznych
Weźmy za przykład klasyczny zestaw solarny JUNKES. W zestawie znajdują się:
2 kolektory płaskie, zestaw przyłączeniowy, zestaw odpowietrznika, czynnik grzewczy, 2 zestawy mocujące dla kolektorów, 2 zestawy do dachówki, zestaw podłączeniowy naczynia wzbiorczego, naczynie wzbiorcze do instalacji solarnej o pojemności 18l, podwójna stacja pompowa, regulator solarny do c.w.u., zasobnik solarny dwuwężownicowy.
Łączna cena zestawu netto to: 12 757 zł (brutto: 15 563,54 zł)
Cena montażu to ok. 3800 zł +VAT
Cena instalacji miedzianej to ok. 550 zł (brutto)
Czyli cna całkowita kupna i montażu oscyluje wokół 20 180 zł (jeśli montażysta zaproponuje mały rabat).

Gdzie instalować?
Praca kolektora jest najbardziej wydajna gdy jest zwrócony w kierunku południowym. Można go instalować wszędzie gdzie nie przysłoni go cień. Może być na dachu, na ścianie budynku, przy ścianie na gruncie, a także jako element wolnostojący w ogrodzie.

Energia elektryczna ze słońca?
Inną formą wykorzystania energii słonecznej są Baterie słoneczne. Jest to niemal bezpłatna forma pozyskiwania i przetwarzania energii z fotonów. Do bezpośredniej konwersji energii promieniowania słonecznego na energię elektryczną służy ogniwo fotowoltaiczne (inaczej fotoogniwo, solar lub ogniwo słoneczne). W zależności od szerokości geograficznej zastosowanie systemów solarnych jest mniej lub bardziej efektywne, ale na pewno należy zastanowić się nad ich zastosowaniem.