Szkoła to miejsce, w którym dzieci powinny zdobywać wiedzę, poznawać rówieśników, a także rozwijać swoje zainteresowania i zdolności. Większość polskich budynków edukacyjnych nie sprzyja jednak efektywnej nauce i skupieniu. Powodem jest nadmierny hałas wynikający z braku odpowiedniej akustyki przestrzeni szkolnych.

Większość polskich placówek oświatowych nie spełnia podstawowych norm związanych z akustyką pomieszczeń. Taka sytuacja bezpośrednio przekłada się na zachowanie, a przede wszystkim stan zdrowia dzieci w wieku szkolnym. Rozpoczęty niedawno nowy rok szkolny powinien być więc okazją do zwrócenia uwagi na tą bardzo ważną, ale niestety często pomijaną kwestię. Nie uważam, bo nie słyszę…


Przeciętny uczeń spędza w szkole średnio do 6 godzin. W ciągu tego czasu jego słuch poddawany jest skrajnym wrażeniom. Podczas lekcji w klasie, dzieci siedzące w dalszych ławkach często niedostatecznie słyszą bądź rozumieją nauczyciela. Spowodowane jest to nieodpowiednim rozchodzeniem i zbyt wysokim poziomem hałasu potęgowanym m.in. przez nadmierne odbicia fal dźwiękowych w pomieszczeniu oraz przeszkadzającym hałasem wywołanym przez np. pracę wentylatorów lub odgłosy dobiegające z ulicy przez otwarte czy tylko uchylone okna. Wówczas dziecko musi mocno wytężać słuch, ale najczęściej jednak zupełnie wyłącza swoją uwagę, zaczyna przeszkadzać, jest rozkojarzone i znudzone. Skutkuje to zaległościami w nauce, a nauczyciele zwykle wyciągają jeden wniosek – dziecko jest nadpobudliwe lub ma ADHD, trzeba iść do poradni. Mało kto przyczyn dopatruje się jednak w złych warunkach akustycznych panujących w klasie.

Jestem niespokojny, bo jest za głośno…
Przerwy między lekcjami dzieci najczęściej spędzają na zatłoczonych, szkolnych korytarzach, na których panuje nadmierny hałas spowodowany podniesionym głosem nauczycieli, krzykami i wrzaskami innych uczniów… Takie warunki nie tylko nie sprzyjają efektywnemu odpoczynkowi przed kolejnymi zajęciami, ale mają również bardzo negatywny wpływ na układ nerwowy każdego dziecka. Permanentny i uciążliwy hałas, utrzymujący się na poziomie od 90 dB nawet do 110 dB, który można porównać do natężenia dźwięku, jaki wywołuje młot pneumatyczny, początkowo powoduje zmęczenie, a z czasem zaczyna irytować. W następstwie jednak skutkuje u dzieci także złością i agresją. Najbardziej niepokojące jest jednak to, że przebywanie w tak hałaśliwym i znacznie przewyższającym normy akustyczne środowisku, może powodować stres i stany lękowe, ale przede wszystkim poważne i trwałe uszkodzenie słuchu.

Lekcja akustyki
Jak wykazały badania, poziom hałasu podczas lekcji w typowej polskiej klasie waha się między 53 – 77 dB. Średnia hałasu tła, czyli wszystkich dźwięków przenikających do pomieszczenia z różnych źródeł (np. z korytarza, z ulicy itp.), wynosi 40 – 50 dB. Przepisy krajowe i zagraniczne podają natomiast, że skrajna wartość poziomu hałasu, która pozwala jeszcze na niezakłócony odbiór mowy wynosi 35-40 dB. Wniosek jest więc jednoznaczny – poziom hałasu jest zdecydowanie za wysoki. Skutek? Jak wykazały badania epidemiologiczne przeprowadzone przez warszawski Instytut Fizjologii i Patologii Słuchu, w Polsce co szóste dziecko ma problemy ze słuchem wywołane hałasem. W przypadku każdej przestrzeni przeznaczonej do skupienia, nauki czy pracy, a w szczególności tej, w której przebywają dzieci, ogromną rolę odgrywa znajomość zasad akustyki pomieszczeń. Aby dzieci w wieku szkolnym mogły dobrze się rozwijać, a przede wszystkim efektywnie przyswajać wiedzę, konieczne jest spełnienie podstawowych warunków środowiska optymalnego akustycznie.

Usłyszeć własne myśli
Aby kształtować w sposób optymalny środowisko akustyczne pomieszczeń edukacyjnych, warto zastanowić się nad wykorzystaniem sufitów podwieszanych.
– Dziś na rynku dostępnych jest wiele rozwiązań, które mogą pomóc poprawić warunki akustyczne nie tylko w salach lekcyjnych, ale również na szkolnych korytarzach, w czytelniach i bibliotekach. Odpowiednio dobrane pod względem parametrów akustycznych płyty sufitowe znacznie poprawiają rozumienie mowy, a także mogą zmniejszyć poziom hałasu tam, gdzie to konieczne – tłumaczy Anna Baczkowska z firmy Armstrong, lidera na rynku sufitów podwieszanych. We wnętrzach, w których prowadzone są zajęcia, najistotniejsze jest to, by nauczyciel był dobrze słyszany i rozumiany przez każdego ucznia, bez względu na to, w którym miejscu sali siedzi. – Pochłanianie dźwięków w klasach szkolnych nie powinno być zatem ani zbyt wysokie, ani też zbyt niskie. Najlepiej sprawdzą się tu sufity o parametrach pochłaniania dźwięku na poziomie optymalnym, czyli do 0,60-0,70 αw np. ULTIMA oraz PERLA – wyjaśnia Anna Baczkowska. W miejscach, gdzie ważna jest dobra koncentracja takich, jak biblioteki i czytelnie, istotne jest natomiast możliwie najskuteczniejsze zmniejszenie poziomu rozpraszającego i przeszkadzającego hałasu. – Wszędzie tam, gdzie najważniejsza jest cisza i skupienie, najlepszym rozwiązaniem będzie zainstalowanie sufitu, którego płyty charakteryzują się maksymalnym pochłanianiem dźwięków, na poziomie 0,9-1,0 αw, np. ULTIMA OP, PERLA OP oraz OPTIMA. Takie sufity dobrze spełnią swoją funkcję również na korytarzach, skutecznie obniżając poziom hałasu i tym samym poprawiając warunki do odpoczynku podczas przerwy w pracy – podkreśla Anna Baczkowska.